Patron szkoły
Marian Raciborski (1863–1917)
Marian Raciborski był jednym z najwybitniejszych biologów polskich przełomu XIX i XX wieku, pionierem wielu dziedzin botaniki, a także założycielem Instytutu Botanicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego i jego pierwszym dyrektorem. Jego prace wywarły ogromny wpływ na rozwój botaniki, a wiele koncepcji zachowało aktualność do dziś. Był nie tylko wybitnym naukowcem, lecz także społecznikiem, popularyzatorem nauki i obrońcą przyrody.
Urodził się w 1863 roku w Brzustowej koło Ćmielowa. Jego ojciec, Franciszek, był uczestnikiem powstania styczniowego i po jego upadku emigrował z rodziną do Szwajcarii, a później do Bawarii. W 1874 roku dzięki pomocy Jerzego Lubomirskiego rodzina osiedliła się w Krakowie. Już jako młodzieniec Marian wykazywał zainteresowanie przyrodą. W wieku 14 lat odkrył w Polsce nieznaną wcześniej roślinę – moczarkę kanadyjską. Po zdaniu matury z wyróżnieniem w 1880 roku rozpoczął studia techniczne we Lwowie, jednak szybko przeniósł się na Uniwersytet Jagielloński, gdzie studiował botanikę pod kierunkiem Józefa Rostafińskiego.
Raciborski zyskał sławę już jako młody badacz – publikował prace z florystyki, mikologii, fitogeografii, ekologii, paleobotaniki. Był pionierem polskiej paleobotaniki. Jego praca o odmianach teratologicznych Lamium album była zapowiedzią późniejszych badań nad mutacjami. W 1886 roku został członkiem Komisji Fizjograficznej Akademii Umiejętności. W latach 1892–1896 dzięki stypendium im. Śniadeckich kontynuował studia w Niemczech, pracując w renomowanych instytutach m.in. w Bonn i Monachium, gdzie uzyskał doktorat z morfologii roślin.
W 1896 roku, z rekomendacji prof. Goebla, Raciborski wyjechał na Jawę, gdzie pracował w ogrodzie botanicznym w Buitenzorgu (obecnie Bogor). Tam opracował florę paprotników Jawy Zachodniej, odkrywając wiele nieznanych gatunków. W Kagok prowadził badania nad chorobami trzciny cukrowej i odkrył nowe gatunki pasożytniczych grzybów, którym nadawał poetyckie nazwy pochodzące z literatury romantycznej. Stał się światowym autorytetem w dziedzinie fitopatologii i opracował preparat grzybobójczy znany jako „Procede Raciborski”.
W 1900 roku powrócił do Polski i objął katedrę botaniki w Akademii Rolniczej w Dublanach. Tam odnowił i rozbudował ogród botaniczny, wprowadzając nowatorskie działy, w tym systematykę dynamiczną, która była prekursorem genetyki roślin. Od 1903 roku wykładał również na Uniwersytecie Lwowskim, gdzie w 1909 został mianowany profesorem zwyczajnym. Właśnie we Lwowie stworzył własną szkołę botaniczną i rozpoczął pionierskie wykłady z ochrony przyrody.
W 1912 roku został profesorem UJ i dyrektorem Ogrodu Botanicznego. Dzięki jego staraniom powstał nowoczesny Instytut Botaniczny, mieszczący się przy ulicy Lubicz. W krótkim czasie doprowadził do odnowienia Ogrodu, utworzenia nowych działów i opublikowania pierwszej mapy geobotanicznej Polski. W czasie I wojny światowej kontynuował działalność naukową, a czwartki botaniczne stały się centrum życia intelektualnego przyrodników w Krakowie.
Zmarł 24 marca 1917 roku w Zakopanem, wycieńczony długoletnią chorobą płuc. Do końca pozostał wierny pracy i ideałom. Jego ostatnią lekturą był „Pan Tadeusz” – książka, którą zabrał ze sobą także w podróż na Jawę.
Wyrazem ogólnego uznania dla jego dorobku naukowego i społecznego było nadanie jego imienia Zespołowi Szkół Rolniczych w Pruszczu Gdańskim. Inicjatywa ta zrodziła się 7 stycznia 1975 roku na zebraniu szkolnego koła Ligi Ochrony Przyrody z inspiracji mgr Ireny Kuleszy i mgr Reginy Karwasz. Dyrektor szkoły mgr Antoni Walkiewicz wystosował oficjalny wniosek do Oddziału Oświaty Rolniczej przy Urzędzie Wojewódzkim w Gdańsku. 14 października 1975 odbyła się uroczystość nadania szkole imienia.
W 1977 roku z inicjatywy szkolnego koła Ligi Ochrony Przyrody, Urząd Miejski w Pruszczu Gdańskim zmienił nazwę ulicy, przy której mieści się szkoła z Ogrodowej na Raciborskiego. W kolejnym roku młodzi przyrodnicy szkoły wystąpili z inicjatywą wystawienia pomnika naszemu patronowi na terenie zieleni szkolnej. Środki na ten cel pochodziły od wojewody oraz z akcji wykopkowej i daru absolwentów. Budowa trwała od września do listopada 1979, a 14 listopada 1979 roku S. Kszczanowicz i Z. Sierański, uczniowie kl. III a TO3 złożyli kwiaty pod pomnikiem patrona.
Obecnie półpiętro w budynku głównym szkoły zdobi płaskorzeźba popiersia Profesora. Obok niej znajduje się sztandar szkoły.
.png "Marian Raciborski")